Niech Cię słońce nie zastanie w pościeli - św. Jan Klimak i Ojcowie Pustyni o śnie

 6 (161). Powiedział abba Besarion: „Przez czterdzieści dni i nocy wytrwałem na stojąco pośród cierni i nie zasnąłem”. (I Apo 161)

Na szczęście dla nas mówi się też, że świętych należy podziwiać, ale niekoniecznie naśladować :)

Św. Jan Klimak
Klasztor św. Katarzyny na Synaju
XV w.

Ostatnie minuty metropolity Filipa II
Aleksandr Nowoskolcew, 1889 r.

Obraz, choć przedstawia fakt historyczny niezwiązany 
z naszym tematem, doskonale oddaje słowa Chrystusa:
Czuwajcie, bo nie znacie dnia ani godziny. (Mt 25, 13)

Śpiący mnich
Henry Stacy Marks (1829-1898)

_________________________________________________________________

„[...] niech was słońce nie zastanie w pościeli.”, pisał w XII wieku w swoim Pouczeniu  książę kijowski Włodzimierz Monomach. Nie jest to co prawda święty Ojciec, ale warto się z nim zgodzić. Podobnie mówili bowiem Ojcowie:

15 (53). Mawiał abba Arseniusz, że wystarczy mnichowi jedna godzina snu, jeśli jest dobrym bojownikiem.

Szaleństwo, ale tak to już jest z Ojcami Pustyni, ascetami i mistykami. Apoftegmaty poświadczają, że od początku rozumiano, że są oni niedoścignieni w wyrzeczeniach:

45 (1015). Mówiono o abba Arseniuszu, że nikt nie mógł naśladować jego sposobu życia.  

      Tak czy siak, wstawać rano warto, bo lenistwo jest grzechem i prowadzi do innych grzechów - w lenistwie właśnie, w zniechęceniu, ospałości,  jesteśmy narażeni na ataki demonów. Tak pisze o tym św. Jan Klimak w szczeblu XX (o czujności) swojej Drabiny do Raju:

Czuwający mnich jest wrogiem cudzołóstwa, śpioch natomiast jest jego sprzymierzeńcem. 

 

A jak wstać z łóżka w sobotni poranek? Św. Jan w szczeblu VII (o lamentowaniu) zostawia nam prostą poradę, która wpisuje się w jego obraz życia chrześcijanina jako nieustannej kontemplacji śmierci:

Jeśli o swoim wylegiwaniu się w łóżku pomyślisz jako o leżeniu w grobie, wtedy nie będziesz już chciał tak dużo spać. Kiedy zasiadasz do jedzenia przy stole, wspomnij sobie o pożywieniu robaków, wówczas nie będziesz chciał już żyć w zbytku. Kiedy pijesz wodę, pamiętaj o żarłoczności płomieni piekielnych, a z pewnością o wiele łatwiej będzie ci zadać gwałt swojej naturze.

Na koniec, ku pokrzepieniu serc, zamieszczam kolejny fragment z Pouczenia Włodzimierza Monomacha - 

Spanie w południe przeznaczone jest od Boga, wszak wedle tego ustanowienia odpoczywa i zwierz, i ptaki, i ludzie.

Dlaczegóż by mu nie zaufać? :)


__________________________________________________
Źródła:

• Drabina do Raju - patrz źródła w tym wpisie
• Apoftegmaty Ojców Pustyni. M. Starowieyski (opracowanie i wybór). T. 1. Kraków, 2004
• Fragment Powieści Lat Minionych z Pouczeniem Włodzimierza Można znaleźć tutaj. Natomiast wersja oryginalna (staroruska wraz z przekładem rosyjskim) znajduje się na stronie biblioteki Instytutu Literatury Rosyjskiej (Domu Puszkina). Serdecznie polecam tekst jako zarówno pouczający, jak i arcyciekawy. Obok pouczeń o miłości bliźniego znajdziemy przechwałki księcia nt. tego ile koni spętał na wielkich równinach gołymi rękoma