Jeszcze dziś będziesz ze Mną w raju - Pseudo-Chryzostom o tym, jak przyjmowano Dobrego Łotra w raju

Jezus mu odpowiedział: «Zaprawdę, powiadam ci: Dziś ze Mną będziesz w raju».  (Łk 23, 43)

Łono Abrahama, detal ikony Sądu Ostatecznego
(Dobry Łotr z krzyżem)
XVI w., sobór Zwiastowania NMP w Sołwyczegorsku
źródło

Dobry Łotr u wejścia do raju,
detal pięcioczęściowej ikony
XVII w., Monaster sołowiecki
źródło

Dobry Łotr, u góry historia Adama i Ewy
Rosja, pocz. XVII w.
źródło

Ks. Wacław Hryniewicz w książce Dramat nadziei zbawienia. Medytacje eschatologiczne przytacza fragmenty jednej z homilii Pseudo-Chryzostoma. Oto odźwierni niebiescy wzbraniają się wpuścić go do nieba wraz z towarzyszącymi Mu duszami odkupionych. Niebiescy strażnicy nie rozpoznają Jezusa, w końcu, gdy przemawia grzmiącym głosem, wpuszczają Go do raju. Ale grzesznicy idący za nim? Skoro tylko sprawiedliwi mogą wejść do nieba, to dlaczego cisną się tam za Chrystusem niesprawiedliwi? W końcu, przekonani przez Chrystusa, wpuszczają i grzeszników, którzy odpokutowali. Ale jak można wpuścić złoczyńcę, który nie pokutował? Tak oddaje Pseudo-Chryzostom oburzenie i zarzuty przeciw łotrowi:

Tego zaś Łotra dlaczego wpuszczasz przed innymi do niebiańskich przybytków Króla? Kiedyż opamiętał się, kiedy czynił pokutę? Ani jednego dnia w swoim życiu nie prowadził się dobrze, ani nie uczynił nigdy czegoś dobrego! Ależ przed jedną nawet godzinę nie zwrócił się ku pokucie! Oto mamy spisane jego grzechy, których nie obmył nigdy pokutą. I to jego wprowadzasz do raju przed wszystkimi sprawiedliwymi?

Tak odpowiada, w homilii Pseudo-Chryzostoma, Jezus:

Roztrząsacie jego grzech, który zgładziłem przed wszystkimi innymi? Nie będzie żadnego zapisu jego grzechów, bowiem wymazała go jego wiara. Zniesiony niech będzie dłużny skrypt jego nieprawości poprzez piękne [dobre] wyznanie. Nie czynił przedtem pokuty, ale zrozumiał we właściwym czasie. Przed śmiercią nagi był, bez wiary, w śmierci wiara jego zwyciężyła fale morza. W czasie spokoju nie znał sprawiedliwości, w czasie niedoli poznał ją. Kiedy uczniowie moi uciekli ode Mnie, on uciekł się do Mnie. Kiedy Piotr mówił: "Nie znam tego Człowieka", on wyznał Króla niebios. Kiedy zabijali Mnie kapłani, on nazwał Mnie Panem życia. Dla mnie to jest doskonałym dziełem pokuty, gdy widzę jego postanowienie i gorliwość. Moja cierpliwość została usprawiedliwiona, gdy on nakłonił swe serce ku dobru.

Boży sąd jest odmienny od naszego, ludzkiego. "Bo myśli moje nie są myślami waszymi, a wasze drogi drogami moimi" (Iz 55,8).